|
 Dizilişlerine Göre Cümleler
A. Kurallı Cümle: Yüklemi sonda olan
cümlelerdir. Bu çeşir cümleler kurala uygun kuruldukları için kurallı cümle diyoruz.
Tarla, bereket yüklü bahara motor
sesleriyle uyandı.
Seyhan, Sakarya, Tunca gayrı keyfince
akmayacak
B. Devrik Cümle: Yüklemi başta veya
ortada olan cümlelerdir. Bu çeşir cümlelere devrik cümle diyoruz.
SSilkindi karanlığından pırıl pırıl
sabahlara.
Keyfince akmayacak gayrı Seyhan, Sakarya,
Tunca.
Anlamlarına Göre Cümle Çeşitleri
Yüklem anlamların göre cümleler beşe
ayrılır.
1. Olumlu Cümle: Eylemin yapıldığı
ya da işin olduğunu bildiren cümlelerdir.
Güneş akşamları erken batıyor.
2. Olumsuz Cümle: İşin ve eylemin
yapılmadığını bildiren cümlelerdir. Olumsuz cümle, fiil cümlelerindeki yüklemin
sonuna "-me" olumsuzluk eki şimdiki zaman kipinin sonuna geldiğinde
daralır. "-mi, -mı, -mu, -mü" halini alır.
Hoca efendi hiç şaşmaz. Aysel kibar değildir.
3. Ünlem Cümlesi: Sevinç, korku,
hayret ve üzüntü gibi duyguları anlatan cümlelerdir.
Vah vah, çok üzüldüm. Aa, sen ne yapıyorsun?
4. Soru Cümlesi: Bir işin, eylemin
olup olmadığını soran, içeriğini araştıran cümlelerdir.
Sana kim baktı? Hangi oyuncuyu gördün?
5. Şart Cümlesi: Bir işin
yapılmasını, bir başka işin yapılması şartına bağlı kılan cümlelerdir.
Parayı alırsam, doğru eve döneceğim.
 |
TÜRKCE 
