tarihsel arka plan:

  Tarihsel akış düşüncelerin diyalektik ilerleyişi olduğu kadar bununda üstünde

 ekonomi-politik bir ilerleyiştir.   Dante’nin ortaçağın sonunu ve yeni çağın

başlangıcını temsil etmesi onun dehasının olduğu kadar feodalizmin yerini kapitalizme bırakmasıyla da ilintilidir. Bu nedenle tarihin bu dönüşümüne yakından bakmak Dante’yi anlamlandırmak için elzemdir.

A. BİÇİM BAKIMINDAN ÇOCUK EDEBİYATI

Çocuk kitapları, okuyucu zümrelerinin özelliğine göre biçim açısından farklılıklar gösterir. Çocuk edebiyatı eserleri de, çocuğun yaş ve seviyesine göre değişik boy ve ebatlarda olabilir. Çocuk kitapları dikdörtgen, kare veya minyatür şekillerinde olup, içindeki resimler renkli veya siyah beyaz dır. Bazıları ise fotoğraftır. Bu kitaplar okul öncesi çocukların odalarında, okul çocuklarının çantalarında taşıyabilecekleri boy ve ebatlar düşünülerek hazırlanmaktadır. Kitapların resimlenmesi, resimlerin sayfalarda yer alış biçimi, boyanma teknikleri, çizgi ve resimden fotoğrafa geçiş tamamen eğitim bilimlerinin ve algılama tekniklerinin getirdiği unsurlara dayanır.

Mahmed Akif’in okul kitaplarına bazı mısraları çıkartılarak alınan büyük Çanakkale savaşını tasvir eden manzumesi, İstiklal marşı’ndan önce yazılmış en heyecan verici şiirlerden biridir. Onu tek başına okuyanlar müstakil bir eser zannederler. Hâlbuki bu muhteşem şiir Akif’in muhavere tarzında kaleme aldığı Asım adlı kitabında bulunmaktadır. Müstakil olarak da büyük bir değer taşımakla beraber, parça ile bütün arasında münasebet vardır.

1. Beni ilk kez çıkmaz sokağın başında gördü.

   Aşağıdakilerden hangisi, öğeleri ve öğelerin sı-

    ralanışı bakımından bu cümleye benzemekte-                      

    dir?

A) Küçük taşra kentlerini her zaman özlemişimdir.

B) Ev sahibi sabahtan yemekleri yapmıştı.

C) Aramızdan ayrılışını her zaman özlemişimdir.

D) İçten gülümseyişini her zaman her yerde anımsı-

     yorum.

E) Senin gelmeni en çok ben isterim.

Anlatımı etkili kılmanın tek yolu, sağlam cümleler kurmaktır. Çünkü anlatımın temel birimi cümledir. Anlatımımızdaki başarımızla, cümlelerimizdeki sağlamlık arasında doğrudan bir bağlantı vardır.

Kısa tanımıyla cümle; bir yargı birimidir. Yargının tam olarak görülebilmesi cümlemizin, ortak dilin yerleşmiş kurallarına uygun olmasına bağlıdır. Bu da cümledeki öğelerin yerinde kullanılmasıyla, öğeler arasındaki bağlantının sağlanmasıyla gerçekleşir.

Bu konunun daha iyi anlaşılabilmesi için cümlenin öğeleri, cümlenin yapısı, fiilimsiler, fiil çatıları... gibi konuların iyi kavranmış olması gerekir.

Cümle düzeyinde en sık rastlanan anlatım bozuklukları şunlardır:

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI (1923-1940)

Milli Mücadele zaferle sona ermiştir. Yapılan devrimlerle Türk ulusu, çağa yetişme çabası içine girer. Türk Edebiyatı'nda hiçbir olay, Kurtuluş Savaşı kadar geniş yankılar uyandıran eserlere konu olmamıştır. Anadolu ve Anadolu insanı, Türk düşüncesinin ve edebiyatının ilgi odağı olmaya başlar. Sanatçılarımız Anadolu'ya yönelir. Cumhuriyetin ilk yıllarında genç sanatçılar "Memleketçilik" adını verdikleri sanat anlayışında birleşmiştir. Anadolu kültürü, yeni oluşumların. amaçların ve değerlerin filizlenmesiyle başlayan yeni bir edebiyatın kaynağı olur.

Türkiye'de çağdaşlaşma serüveni genellikle Batılılaşma hareketleriyle başlatılır. Osmanlıdaki Batılılaşma çabalarının, reformist girişimleri dayatan, Batı'nın istemleriyle gerçekleştiği bilinir. 1839 Tanzimat Fermanı da bu doğrultudaki çabanın ürünüdür. III. Selim dönemi ıslahat hareketleri, belki de Batı ile ilişkilerin başlama noktası olarak alınabilir. Ama asıl çağdaşlaşma bilinci Cumuhuriyet'le gelen bir olgudur. Ki; 1923'te başlayan bu süreç aydınlanma düşüncesini de var etmiştir. Buna, bir bakıma, Anadolu aydınlanması da denilebilir.
 

Çagdaş türk edebiyatı,omsalı devletinin gerilenmesinin hızlandığı,yapılan yeniliklerin başarıya ulaşamadığı,batıya yönelme gereğinin duyulduğu bir zamanda yani 1839’da Tanzimat fermanının ilan edilmesiyle başlayan medeniyet ve kültür değişikliği ve bu değişikliğin  dayandığı Batılı anlaşma olgusunun belirlediği bir gelişim sürecinde değerlendirile bilir.

Anlatımın yazılı ve sözlü olmak üzere iki temel yolu vardır. İki anlatım yolu arasında kullanılan dil açısından farklılıklar olması doğaldır. Anlatımın işlek, açık ve etkili olması için kişinin anadilini iyi bilmesi ve doğru kullanması gereklidir. İşlek, açık ve doğru anlatım eğitim yaşamının her döneminde önemlidir. Anlatım kişinin seviyesini belirler. Yazılı ve sözlü anlatımda başarı, istediklerimizi derli toplu ve düzenli anlatmaya bağlıdır.

Anlatım, bir kimseye bir şey hakkında bir şey söyleme, bir şey anlatma işidir. Bu söyleme ve anlatma gelişi güzel olmaz. Anlatımı yönlendiren, biçimlendiren yazarın amacıdırBir yazar, acaba söz veya yazıyla başvururken neyi amaçlar? Kendini dinleyecek ya da okuyacak olanlar üzerinde nasıl bir etki yaratmak ister?